Szubieniczna Góra to wzniesienie w Głuchołazach, które z wysokości 325 metrów n.p.m. oferuje panoramę miasta i okolic. Dziś to spokojne miejsce spacerów z drewnianą altaną na szczycie, ale jego historia sięga znacznie mroczniejszych czasów – w średniowieczu i epoce nowożytnej odbywały się tu publiczne egzekucje. Nazwa nie pozostawia złudzeń co do przeznaczenia tego miejsca.

Wzgórze należy do Przedgórza Paczkowskiego i chętnie odwiedzają je zarówno mieszkańcy, jak i kuracjusze leczący się w głuchołaskich uzdrowiskach. Przez lokalną społeczność nazywane jest też Grzybkiem – od charakterystycznej drewnianej wiaty na szczycie – lub Górką Papierniczą.

Mroczna przeszłość miejsca straceń

W średniowieczu szubienice budowano świadomie na wzgórzach poza murami miasta. Miały być dobrze widoczne z daleka, przypominając mieszkańcom o konsekwencjach łamania prawa. Na Śląsku popularne były tak zwane szubienice studniowe – murowane, okrągłe konstrukcje bez dachu, wyposażone w filary i belki egzekucyjne. Ciała straconych często pozostawiano na widoku przez długi czas, a później spychano do zbiorowej mogiły w centralnej części obiektu.

Głuchołaska szubienica była prawdopodobnie drewniana, co tłumaczy brak jakichkolwiek pozostałości po niej. Spalili ją żołnierze napoleońscy, więc dziś nie można zobaczyć żadnych śladów dawnych kaźni.

Szczególnie ponury rozdział w historii tego miejsca to procesy czarownic z XVII wieku. W samych Głuchołazach stracono 22 osoby – głównie kobiety – oskarżone o czary. Działo się to w 1655 roku, a wszystkie wyroki kończyły się śmiercią przez powieszenie. Na całym pograniczu nysko-jesenickim w XVII wieku życie straciło około 250 osób w wyniku oskarżeń o czary, poprzedzonych torturami i procesami.

Oskarżane były nawet 11-letnie dziewczynki. Torturowano je w wymyślny sposób – wyrywano paznokcie, przypiekano rozżarzonym żelazem – aż się przyznały. Nie chodziło o prawdę, ale o udowodnienie z góry założonej winy.

Ponieważ straceni nie byli uważani za godnych pochówku na poświęconej ziemi, ich ciała chowano na tak zwanym „fałszywym cmentarzu”, który znajdował się obok miejsca kaźni. W listopadzie 2023 roku na szczycie góry odbyła się symboliczna uroczystość upamiętniająca 22 ofiary procesów o czary z inicjatywy grupy mieszkańców.

Od miejsca kaźni do punktu widokowego

Przemiana Szubienicznej Góry rozpoczęła się już w XIX wieku. Miejskie Towarzystwo Promenadowe zbudowało wówczas platformę widokową otoczoną kamiennym murkiem oraz drewnianą altankę. To właśnie od niej wzgórze zyskało lokalną nazwę „Grzybek”.

W 2000 roku Towarzystwo Przyjaciół Głuchołaz odnowiło altanę, a kolejna modernizacja w 2020 roku znacząco poprawiła atrakcyjność miejsca. Dziś na szczycie znajduje się drewniana wiata z ławeczkami i bezpłatną lunetą do obserwacji panoramy miasta. Do wiaty prowadzi wygodny chodnik oraz granitowe schody.

Co zobaczysz na szczycie

Główną atrakcją jest oczywiście widok. Z wysokości 325 metrów rozciąga się panorama Głuchołaz i okolic, choć rozrastające się drzewa częściowo ograniczają widoczność. Mimo to warto się wspiąć – zwłaszcza przy dobrej pogodzie perspektywa jest naprawdę ciekawa.

Poza altaną i lunetą na szczycie pojawiły się elementy edukacyjne związane z ekologią. Można zobaczyć hotel dla owadów oraz słup z obracanymi kostkami, na których umieszczono informacje przyrodnicze. To dobry sposób, by dzieci mogły się czegoś dowiedzieć o lokalnej przyrodzie podczas spaceru.

Teren wyposażono w drewniane ławki, kosze na śmieci i stojaki rowerowe. Znajduje się tu także tablica informująca o historii miejsca – warto się przy niej zatrzymać, by lepiej zrozumieć znaczenie tego wzgórza.

Szlaki turystyczne przez Szubieniczną Górę

Przez wzgórze przebiega pieszy miejski szlak turystyczny. Z Góry Szubienicznej prowadzi widokowa trasa do części zdrojowej Głuchołaz, więc można połączyć spacer z wizytą w uzdrowiskowej dzielnicy miasta.

Tędy wiedzie także rowerowy Szlak Czarownic – tematyczna trasa nawiązująca do mrocznej historii procesów o czary na Opolszczyźnie. Na Opolszczyźnie najwięcej śladów związanych z czarownicami znajduje się właśnie w Prudniku, Nysie i Głuchołazach.

Drewniana altana na szczycie jest ulubionym miejscem spotkań młodzieży i zakochanych. Mieszkańcy często przychodzą tu po prostu posiedzieć i odpocząć z widokiem na miasto.

Dla kogo to miejsce

Szubieniczna Góra to uniwersalna atrakcja. Rodziny z dziećmi docenią łatwy spacer, elementy edukacyjne i możliwość aktywnego spędzenia czasu na świeżym powietrzu. Dzieci lubią kręcić kostkami z informacjami przyrodniczymi i obserwować miasto przez lunetę.

Miłośnicy historii znajdą tu połączenie pięknych widoków z refleksją nad trudnymi kartami przeszłości. To jedno z nielicznych miejsc w regionie, gdzie można bezpośrednio zetknąć się z historią procesów czarownic – choć po samej szubienicy nie pozostał żaden ślad.

Kuracjusze leczący się w Głuchołazach często włączają Szubieniczną Górę do swoich codziennych spacerów. Wejście nie jest wymagające, a widoki nagradzają niewielki wysiłek. Dla osób szukających spokoju to po prostu przyjemne miejsce z dala od miejskiego zgiełku.

Praktyczne informacje

Wstęp: bezpłatny, dostępny przez cały rok.

Godziny otwarcia: teren dostępny całodobowo. Luneta działa w godzinach dziennych.

Jak dojechać: Szubieniczna Góra znajduje się w granicach miasta Głuchołazy. Można tam dojść pieszo z centrum – to popularny cel spacerów mieszkańców. Dla osób przyjezdnych najlepiej zaparkować w centrum Głuchołaz i podejść szlakiem pieszym. Przy altanie znajdują się stojaki rowerowe dla osób poruszających się na dwóch kółkach.

Ile czasu przeznaczyć: sam spacer na szczyt i z powrotem to około 30-45 minut. Warto jednak zarezerwować godzinę lub więcej, by spokojnie posiedzieć na szczycie, skorzystać z lunety i przeczytać tablice informacyjne.

Co zabrać: wygodne obuwie wystarczy – teren nie jest trudny. W słoneczne dni przyda się nakrycie głowy, bo na szczycie niewiele jest cienia.

Szubieniczna Góra łączy w sobie walory widokowe, historyczne i edukacyjne. To miejsce, które prowokuje do refleksji – z jednej strony piękna panorama miasta, z drugiej pamięć o mrocznych czasach polowań na czarownice i publicznych egzekucji. Nie każdy punkt widokowy ma tak wielowarstwową historię.