W centrum Głuchołaz, przy placu Basztowym, stoi 25-metrowa wieża – ostatni namacalny ślad po średniowiecznych murach obronnych, które kiedyś otaczały całe miasto. To nie jest jakaś wielka twierdza czy zamek na wzgórzu, ale właśnie ta skromność robi wrażenie. Zwykła baszta strażnicza, która przetrwała ponad 600 lat i dziś pełni zupełnie inną rolę – punktu widokowego na Góry Opawskie i okoliczne szczyty.

Wieża działa. Można wejść na górę, pokonać drewniane schody i zobaczyć Głuchołazy z perspektywy, którą kiedyś mieli strażnicy pilnujący bramy miejskiej.

Historia wieży i dawnych murów miejskich Głuchołaz

Pierwsze wzmianki o wieży pochodzą z 1418 roku, choć sama konstrukcja jest prawdopodobnie starsza. Mury obronne wokół Głuchołaz powstały około 1350 roku z inicjatywy biskupa Przecława z Pogorzeli – miały 5 metrów wysokości i 2 metry grubości. Miasto potrzebowało ochrony, a brama górna stanowiła jedno z głównych wejść do ośrodka.

Obecny kształt wieża zawdzięcza przebudowie z około 1600 roku, kiedy wójt głuchołaski kazał ją podwyższyć do obecnych 25 metrów. Wtedy też dodano renesansową attykę ze strzelnicami, która nadała budowli bardziej reprezentacyjny charakter. W niektórych strzelnicach zachowały się do dziś kamienne rzygacze – elementy odprowadzające wodę deszczową.

Jeszcze w drugiej połowie XIX wieku obok wieży funkcjonowała brama z attyką, w której siedział celnik pobierający opłaty od wwożonych do miasta towarów. Sprytniejsi kupcy przemykali się przez mury lub przychodzili nocą, budząc strażnika uporczywym kołataniem.

W 1902 roku na szczycie wieży postawiono ceglany hełm w kształcie piramidy, który zastąpił pierwotny renesansowy dach. Ten element architektonicznie nie pasuje do reszty – różnica stylu jest wyraźna – ale właśnie ta niejednorodność pokazuje, jak budowla zmieniała się przez wieki.

Co wyróżnia Wieżę Bramy Górnej

Na szczycie hełmu zamontowano metalową chorągiewkę w kształcie głowy kozy. To nie przypadkowy ornament – pochodzi z nieistniejącego już głuchołaskiego ratusza. Widoczne na niej daty 1631 i 1795 odnoszą się do remontów ratusza, nie samej wieży. Koza to symbol miasta, więc jej obecność na najwyższym punkcie dawnych fortyfikacji ma swoje znaczenie.

Od strony miasta, w połowie wysokości budowli, widać trójkątnie zamkniętą wnękę z dwoma kamiennymi wspornikami. W górnej części zachowały się wąskie okienka strzelnicze – praktyczne rozwiązanie obronne, które dziś stanowi ciekawy detal architektoniczny.

Z dawnych murów miejskich zostały tylko fragmenty. Najdłuższy zachowany odcinek można zobaczyć przy ulicy Marii Curie-Skłodowskiej, obok zabudowań dawnego wójtostwa. Reszta została rozebrana w XIX wieku, kiedy miasto rozrastało się poza średniowieczne granice.

Wejście na wieżę widokową – co zobaczyć z góry

Na szczyt prowadzi 105 drewnianych stopni. Schody są wąskie, kręcone, ale w dobrym stanie – zostały odnowione podczas remontu w latach 70. XX wieku. Wejście wymaga odrobiny kondycji, choć nie jest to szczególnie wymagający wysiłek. Większość osób pokonuje trasę w kilka minut.

Na górze czeka taras widokowy na poziomie renesansowej attyki. Przestrzeń nie jest duża – jednocześnie zmieści się kilka osób – ale widoki rekompensują ciasnotę. Rozciąga się stąd panorama na centrum Głuchołaz z jego zabytkową zabudową, kościołem parafialnym św. Wawrzyńca i układ ulic starego miasta.

Jeszcze lepsze są widoki na góry. Wyraźnie widać Studzienną Górę, Przednią Kopę, Górę Poprzeczną, Biskupią Kopę i Srebrną Kopę – szczyty Gór Opawskich, które otaczają miasto. W pogodny dzień perspektywa sięga daleko, pokazując ukształtowanie terenu i zalesione zbocza.

Od lata 1994 roku opiekę nad wieżą sprawują głuchołascy harcerze, którzy czasem udostępniają ją zwiedzającym i dbają o jej stan.

Dla kogo jest ta atrakcja

Wieża sprawdzi się dla osób zainteresowanych historią i architekturą obronną. To nie jest spektakularna ruina zamku, ale autentyczny fragment średniowiecznych fortyfikacji, który pełni funkcję użytkową do dziś. Miłośnicy małych, lokalnych zabytków docenią możliwość wejścia do środka i zobaczenia konstrukcji od środka.

Rodziny z dziećmi też sobie poradzą – wejście na wieżę może być małą przygodą, a widoki z góry zawsze robią wrażenie na młodszych. Trzeba tylko pamiętać, że schody są dość strome i może być ciasno przy mijaniu innych zwiedzających.

Fotografie z tarasu wychodzą naprawdę dobrze, zwłaszcza w godzinach popołudniowych, kiedy słońce oświetla góry od zachodu. To też dobry punkt do orientacji w terenie przed dalszymi wycieczkami po Górach Opawskich.

Wieża Bramy Górnej – informacje praktyczne

Wieża znajduje się przy placu Basztowym w centrum Głuchołaz. Nie sposób jej przeoczyć – stoi w widocznym miejscu, niedaleko głównego rynku. Bilety można kupić w Centrum Informacji Turystycznej, które mieści się w pobliżu.

Ceny biletów:

• Bilet normalny: 2 zł
• Bilet ulgowy: 1 zł

To symboliczne kwoty, które pokrywają koszty utrzymania zabytku. Wejście jest naprawdę dostępne dla każdego.

Godziny otwarcia:

• Marzec, kwiecień, październik: poniedziałek–piątek 8:00–15:30, sobota 9:00–13:30
• Maj–wrzesień: poniedziałek–piątek 8:00–16:30, sobota–niedziela 9:00–13:30
• Listopad–luty: wieża zamknięta dla zwiedzających

W okresie zimowym obiekt jest niedostępny ze względu na warunki atmosferyczne i bezpieczeństwo zwiedzających. Warto to uwzględnić planując wizytę w Głuchołazach.

Jak dojechać i ile czasu zarezerwować

Głuchołazy leżą w południowo-zachodniej części województwa opolskiego, przy granicy z Czechami. Z Opola to około godziny jazdy samochodem (ok. 70 km), z Wrocławia nieco ponad godzinę (ok. 90 km). Dojazd komunikacją publiczną jest możliwy – do Głuchołaz kursują autobusy i pociągi.

Samo zwiedzanie wieży zajmuje 15-20 minut, łącznie z wejściem na górę i podziwianiem widoków. Można jednak spędzić tam dłużej, jeśli chce się spokojnie popatrzeć na okolice i zrobić zdjęcia. Warto połączyć wizytę z przechadzką po starym mieście i zobaczeniem fragmentów zachowanych murów obronnych przy ulicy Curie-Skłodowskiej.

Parking w centrum Głuchołaz nie stanowi problemu – są miejsca przy rynku i w okolicy. Do wieży dojdzie się pieszo w kilka minut z każdego punktu centrum.

Wieża została gruntownie wyremontowana – w latach 70. XX wieku odnowiono całą konstrukcję i zbudowano drewniane schody na attykę, a w 2008 roku odrestaurowano attykę i hełm, udostępniając jednocześnie taras widokowy dla turystów.

Głuchołazy to dobra baza wypadowa do Gór Opawskich. Po zwiedzeniu wieży warto wybrać się na Biskupią Kopę (7 km od miasta), Górę Parkową czy nad Tamę w Jarnołtówku. W okolicy jest też kilka szlaków pieszych i rowerowych prowadzących przez malownicze tereny przygraniczne.